BEZPIECZNY W INTERNECIE

 

 

Własny program profilaktyczny zmierzający do ochrony uczniów przed negatywnymi społecznymi, etycznymi i prawnymi konsekwencjami rozwoju TI

 

  

 

 

opracowanie:

Jadwiga Kudyba

Aneta Waśkowicz

 

Szkoła Podstawowa nr 21 im. Królowej Jadwigi w Lublinie

 

 

Spis treści

O programie 

Cele programu

Treści

Warunki realizacji programu  

Plan pracy 

Załączniki

 

 

 O programie

             Internet jest wspaniałym wynalazkiem, skarbnicą wiedzy, narzędziem komunikacji oraz edukacji, rozrywki i zabawy, pozwala poznać ludzi z całego świata a przede wszystkim ułatwia naukę i pracę. W obecnych czasach globalna sieć jest czymś niezwykle potrzebnym, a w przyszłości na pewno stanie się wręcz niezbędna.

Komputer w szkole spełnia wiele istotnych funkcji. Uczy, pomaga w korzystaniu z ogromu zasobów edukacyjnych, daje możliwość pełnego rozwoju poprzez bezpośredni kontakt ze źródłem informacji, ale również umożliwia nawiązanie międzynarodowej współpracy szkół. Internet to niepowtarzalna okazja do ciągłego zdobywania wiedzy i wykształcenia nawyku uczenia się przez całe życie.

Człowiek ma wiele potrzeb. Jedną z nich jest chęć komunikowania się z innymi. Przed nauczycielem staje więc niełatwe zadanie. Powinniśmy zatem jako pedagodzy przygotować uczniów do życia w globalnym społeczeństwie informacji i komunikacji poprzez zapewnienie im możliwości korzystania z TI w uczeniu się i rozwiązywaniu problemów. Nie możemy zapominać, iż ciekawość dziecka jest rzeczą naturalną, a anonimowość, jaką daje sieć, ułatwia otwarcie się.

Internet wkroczył w nasze życie na tyle, że coraz trudniej bez niego funkcjonować. Jednak najwspanialsze możliwości komputera i sieci nie mogą nam przysłonić świadomości tego, że w sieci możemy spotkać się z ludźmi, którzy mają nieczyste zamiary wobec dzieci i młodzieży. Dzięki anonimowości, którą daje Internet, często te osoby czują się bezkarne. Rodzice i nauczyciele powinny podejmować takie działania, aby młodzi ludzie czuli się bezpieczni.

Najważniejszym przeciwdziałaniem w walce z niebezpieczeństwami i zagrożeniami ze strony Internetu jest nasza wiedza o nim. Istotną rolę w jej przekazywaniu młodemu człowiekowi mają rodzice i nauczyciele.

            To dorośli demonstrując zasady bezpiecznego korzystania z Internetu, wprowadzają wychowanka w rzeczywistość, w której docieranie do informacji staje się kluczowym elementem życia codziennego, nauki i pracy.

Globalna sieć stwarza wiele nowych możliwości, szans i korzyści, jednak jego niewłaściwe i nieodpowiednie wykorzystanie może nieść ze sobą szereg zagrożeń. Dzieci narażone są na szkodliwe treści, takie jak: wulgarność, nienawiść, przemoc, kradzieże, pornografia, hazard czy używki. W Internecie mogą stać się ofiarami przestępców, którzy wykorzystują ich naiwność, ufność i łatwowierność. Dzieci i młodzież narażone są również na oszustwa, wyłudzenia. Internet może stać się narzędziem wywiadu przestępców, miejscem obrotu danymi osobowymi. Największym chyba zagrożeniem, na jakie narażeni są młodzi użytkownicy Internetu jest pedofilia.

Istotnym, a często niedostrzegalnym zagadnieniem jest uzależnienie od Internetu, problemy psychospołeczne (Niektórzy młodzi użytkownicy Internetu czerpią przyjemność z nękania innych w sieci. Wiąże się to z dostawaniem e- maili z wirusami lub obraźliwych listów czy wiadomości za pomocą komunikatorów), szkodliwość dla zdrowia, uszkodzenia sprzętu, wirusy czy koszty połączenia z Internetem. Należy również pamiętać, że długotrwałe korzystanie z wirtualnego kontaktu utrudnia bezpośrednie relacje z drugim człowiekiem, a to w żaden sposób nie zastąpi spotkań twarzą w twarz.

Bardzo ważna jest profilaktyka, gdyż lepiej uniknąć sytuacji, w której dziecko zostaje narażone na niebezpieczeństwo, niż zmagać się ze skutkami.

Należy zauważyć konieczność korzystania z zabezpieczeń w szkole. Bezpieczeństwo to wzrośnie, gdy po pierwsze, szkoła zaangażuje się w rozwój i wdrażanie zasad bezpieczeństwa i zapozna z nimi społeczność szkolną. Po drugie, nauczyciele będą pamiętać, że stosowanie zasad bezpieczeństwa w Internecie może zapewnić tylko odpowiedni nadzór nad uczniami i skuteczne zarządzanie klasą. Po trzecie, szkoła zrozumie, iż ma etyczny obowiązek tych działań.

            Nasz program został stworzony w celu uświadomienia uczniom, jak również ich rodzicom i nauczycielom, zagrożeń wynikających z surfowania w Internecie oraz wskazania im sposobów radzenia sobie z nimi. Zarówno dzieci, jak i osoby pracujące z młodzieżą, a także ich opiekunowie w obliczu dynamicznego postępu techniki powinni posiadać podstawową wiedzę na temat Internetu, jego możliwości oraz potencjalnych zagrożeń wynikających z korzystania z tego narzędzia. Powinni wiedzieć, gdzie szukać pomocy, czy też informacji w przypadku, gdy jakaś sytuacja budzi ich niepokój.

 

Cele programu

Niniejszy program własny jest gruntownie osadzony we współczesnym świecie. Bezpieczeństwo dziecka w sieci jest konieczne dla niego samego, jego rodziny i szkoły. Szybki rozwój i przemiany zachodzące we wszystkich dziedzinach życia wyznaczają nowe zadania szkole, która powinna wspierać i ukierunkowywać rozwój dziecka, a przede wszystkim dbać o jego bezpieczeństwo w korzystaniu z dóbr świata. W Internecie wszystko się szybko zmienia i dlatego należy zachować krytyczne spojrzenie. Młody człowiek nie może mieć ograniczonego dostępu do wiedzy, dlatego zadaniem dorosłych jest pokazać, że Internet to „kopalnia rzeczy wspaniałych, pięknych i ciekawych”, które mądry użytkownik umie odpowiednio wyselekcjonować, wybrać, przekazać. Z tego założenia wyłaniają się zatem następujące cele edukacyjne:

punktor uświadomienie uczniom, rodzicom i nauczycielom negatywnych społecznych, etycznych i prawnych konsekwencji rozwoju technologii informacyjnej;
punktor promocja odpowiedzialnej postawy dorosłych oraz prawa dzieci do bezpiecznego korzystania z Internetu;
punktor kształtowanie świadomego i mądrego użytkownika mediów;
punktor zwrócenie uwagi na kwestię bezpiecznego dostępu do Internetu;
punktor uświadomienie dzieciom, rodzicom i nauczycielom zastosowań Internetu;
punktor uświadomienie dzieciom, rodzicom i nauczycielom zagrożeń wynikających
z użytkowania Internetu;
punktor motywowanie do dbania o cudze i własne bezpieczeństwo w Internecie;
punktor stosowanie zabezpieczeń i ograniczanie dostępu do niewłaściwych stron internetowych;
punktor nadzorowanie obszarów internetowych, po których porusza się uczeń;
punktor zapoznanie dzieci, rodziców i nauczycieli z zasadami bezpiecznego korzystania
z Internetu;
punktor informowanie dzieci, rodziców i nauczycieli o możliwościach wsparcia ze strony organizacji zajmujących się zwalczaniem nielegalnych treści w Internecie;
punktor promowanie wiedzy na temat komputerów, Internetu i związanych z nimi zagrożeń.

  

Treści

 

Realizowane zagadnienie

Osiągnięcia

 

Bezpieczny dostęp dziecka do Internetu / bezpieczeństwo w sieci

 

Uczeń:

punktor

jest świadomy, jakie zagrożenia może nieść Internet,

punktor

dba o swoje bezpieczeństwo w sieci,

punktor

wie, jakich informacji nie powinien podawać,

punktor

Jest świadomy zagrożeń wynikających z rozmów
z nieznajomymi,

punktor

zna swoje prawa jako użytkownika Internetu,

punktor

potrafi wycofać się z niebezpiecznej rozmowy,

punktor

stosuje zasadę ograniczonego zaufania w Internecie: „Nieznane znaczy niebezpieczne”,

punktor

zna zasady zgodnego z prawem wykorzystania komputera (prawa autorskie, licencje, piractwo komputerowe).

 

Rodzic:

punktor

zna i stosuje „złote zasady”,

punktor

zapewnia dziecku bezpieczny dostęp do Internetu,

punktor

rozmawia z dzieckiem o zagrożeniach, jakie może nieść globalna sieć,

punktor

interesuje się odwiedzanymi przez dziecko stronami internetowymi,

punktor

zapewnia odpowiedni poziom nadzoru.

 

Nauczyciel:

punktor

dba o bezpieczny dostęp do sieci,

punktor

dba o zainstalowanie odpowiedniego oprogramowania filtrującego,

punktor

Zapewnia odpowiedni poziom nadzoru,

punktor

kontroluje, po jakich obszarach sieci uczeń się porusza,

punktor

wskazuje zasadność i konieczność akceptowania reguł bezpieczeństwa w sieci.

 

 

Właściwe zastosowanie Internetu

 

Uczeń:

punktor zna prawidłowe zastosowanie Internetu,
punktor potrafi wyszukać i oddzielić interesujące go informacje od niepotrzebnych,
punktor ma świadomość, że nie wszystkie strony internetowe tworzone są przez profesjonalistów i zawierają prawdziwe dane.

 

Rodzic:

punktor zna prawidłowe zastosowanie Internetu,
punktor rozumie potrzebę korzystania z Internetu.

 

Nauczyciel:

punktor uczy jak prawidłowo korzystać z sieci,
punktor zapoznaje z szerokimi możliwościami Internetu,
punktor zachęca ucznia do rozwijania zainteresowań za pośrednictwem Internetu,
punktor przestrzega zasad nadzoru nad uczniami i skutecznie zarządza klasą,
punktor przygotowuje ucznia do korzystania z nowych technologii,
punktor rozwija aktywność poznawczą i twórczą dziecka.

 

 

Pomoc prawna ze strony organizacji zajmujących się zwalczaniem nielegalnych treści w sieci

 

Uczeń:

punktor wie, do kogo zwrócić się z prośbą o pomoc w razie poczucia zagrożenia,
punktor zna internetowe adresy fundacji i innych organizacji zajmujących się zwalczaniem nielegalnych treści w sieci,
punktor ma świadomość, jakie treści nie powinny znaleźć się
w Internecie,
punktor sygnalizuje pojawiające się niebezpieczeństwo.

 

Rodzic:

punktor potrafi udzielić wsparcia swojemu dziecku w przypadku niepokojących sytuacji związanych z pracą w Internecie,
punktor wie, do kogo zwrócić się z prośbą o pomoc w razie poczucia zagrożenia,
punktor zna internetowe adresy fundacji i innych organizacji zajmujących się zwalczaniem nielegalnych treści w sieci,
punktor ma świadomość, jakie treści nie powinny znaleźć się
w Internecie,
punktor sygnalizuje pojawiające się niebezpieczeństwo.

 

Nauczyciel:

punktor przekazuje wiedzę na temat nielegalnych treści w sieci,
punktor przekazuje wiedzę na temat sposobu zwalczania nielegalnych treści w sieci, podaje adresy witryn internetowych właściwych organizacji.

 

 

Zabezpieczenia, kontrola dostępu do Internetu

 

Uczeń:

punktor wie, co to jest oprogramowanie filtrujące, antywirusowe.

 

Rodzic:

punktor zna i stosuje „złote zasady”,
punktor zapewnia dziecku bezpieczny dostęp do Internetu.

 

Nauczyciel:

punktor dba o bezpieczny dostęp do sieci,
punktor

dba o zainstalowanie odpowiedniego oprogramowania filtrującego.

 

 

Warunki realizacji programu

            Niniejszy program adresowany jest do:

punktor

uczniów I i II etapu kształcenia w szkole podstawowej,

punktor

rodziców,

punktor

nauczycieli.

 

Realizowany on będzie podczas lekcji informatyki oraz na godzinach wychowawczych, jak również podczas spotkań z rodzicami. W założeniach programu jest również przeprowadzenie spotkania z nauczycielami w celu przedstawienia problemu bezpieczeństwa w sieci oraz zorganizowanie w szkole Dnia Bezpiecznego Internetu.

Termin realizacji: rok szkolny 2004/2005 i 2005/2006.

Niniejszy program własny uwzględnia różne warunki, które sprzyjają jego realizacji. Działania ujęte w programie są w SP nr 21 niezbędne, gdyż szkoła wyposażona jest w dwie pracownie komputerowe składające się z 10 i 15 stanowisk komputerowych. Uczniowie podczas większości zajęć, odbywających się w pracowni, podzieleni są na grupy, co sprzyja pracy z komputerem. Nasza placówka posiada zestaw multimedialny, dzięki któremu możliwe jest przedstawianie różnych treści w postaci prezentacji multimedialnych.

            Większość pracowników szkoły posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności do prowadzenia zajęć z wykorzystaniem technologii informacyjnej. Uczniowie już w klasach II uczą się jak korzystać z komputera. W pracowniach prowadzone są lekcje informatyki, języka polskiego, języka angielskiego, matematyki czy przyrody. Uczniowie pod czujnym okiem przygotowanej kadry pedagogów korzystają z komputerów i sieci również podczas zajęć świetlicowych oraz zajęć pozalekcyjnych.

            W związku z tak częstym kontaktem dzieci z siecią bardzo ważne jest propagowanie bezpiecznego korzystania z komputera i Internetu. Szkoła widzi potrzebę szerzenia wiedzy wśród uczniów i rodziców na temat bezpieczeństwa w Internecie. Zdajemy sobie sprawę, że wielu naszych wychowanków ma dostęp do sieci również poza zajęciami edukacyjnymi i pozalekcyjnymi. Szkoła udostępniła stanowiska komputerowe w czytelni do dyspozycji uczniów. Wielu z nich korzysta z sieci w domu, często bez nadzoru osób starszych. Dlatego tak ważne jest dla nas, aby nasi wychowankowie i ich opiekunowie zdawali sobie sprawę z zagrożeń, jakie niesie Internet oraz potrafili rozmawiać o problemach z tym związanych.

Dzięki nadzorowaniu pracy uczniów na zajęciach, dzieci często same zgłaszają problemy zaistniałe podczas pracy z komputerem.

Plan pracy

                                                                                                             

 

PLANOWANE DZIAŁANIA

 

OSOBY ODPOWIEDZIALNE / CZAS REALIZACJI

1. Organizacja Dnia Bezpiecznego Internetu.   Nauczyciele informatyki  (luty 2005 i luty 2006)
2. Przygotowanie ulotek dla rodziców oraz umowy między rodzicem a młodym użytkownikiem komputera (materiały ze strony www.dbi.pl).   J. Kudyba, A. Waśkowicz – autorki programu (październik 2004, 2005)
3. Rozpowszechnianie ulotek dla rodziców oraz umowy między rodzicem a młodym użytkownikiem komputera.  

  Wychowawcy klas IV (październik 2004, 2005)

4. Prowadzenie podczas zebrań z rodzicami zajęć na temat bezpieczeństwa dziecka w Internecie.   Wychowawcy klas IV – przeprowadzenie zajęć, wychowawcy klas V-VI – przypomnienie (luty – przed Dniem Bezpiecznego Internetu)
5.

Prowadzenie godzin wychowawczych (materiały ze strony www.dbi.pl)..

 

Wychowawcy klas I – VI (luty – przed Dniem Bezpiecznego Internetu)

6. Wprowadzanie treści związanych z bezpieczeństwem w Internecie w ramach zajęć z informatyki i zajęć pozalekcyjnych, na których wykorzystywana jest TI.   Nauczyciele informatyki, osoby prowadzące zajęcia pozalekcyjne z komputerem (wrzesień, luty – przed Dniem Bezpiecznego Internetu)
7.

Prezentacje multimedialne dla uczniów oraz nauczycieli.

  W ramach Dnia Bezpiecznego Internetu – nauczyciele informatyki
8. Nawiązanie współpracy z lokalnymi mediami (wywiad z uczniami w radiu Lublin).    Relacja uczniów z obchodów Dnia Bezpiecznego Internetu (luty 2005)
9. Organizacja szkoleniowej rady pedagogicznej na ww. temat (prezentacja multimedialna).   J. Kudyba, A. Waśkowicz – autorki programu
10.

Udział w konferencjach i szkoleniach dotyczących TI.

 

 Wszyscy nauczyciele – na bieżąco

11.

Korzystanie z oprogramowania filtrującego/umożliwiającego kontrolę dostępu do Internetu.

 

 Administratorzy szkolnych pracowni komputerowych (na bieżąco)

12.

Umieszczenie na witrynie szkolnej informacji dotyczących bezpieczeństwa w Internecie w postaci relacji z działań szkolnych oraz adresów internetowych witryn związanych z tą tematyką.

 

 Twórcy szkolnej witryny internetowej (luty 2005, 2006)

13.  Systematyczne odwiedzanie stron internetowych i gromadzenie nowości dotyczących tematu (pomysły na scenariusze zajęć, zabaw z dziećmi i młodzieżą).  

 J. Kudyba, A. Waśkowicz – autorki programu (na bieżąco)

14.

Konferencja dla uczniów prowadzona przez pana Jakuba Śpiewaka – założyciela i prezesa fundacji Kidprotect.

 

 (luty 2005– przed Dniem Bezpiecznego Internetu)

15. Branie udziału w konkursach internetowych.  

  Osoby wyznaczone do prowadzenia konkursów (systematycznie)

16. Prelekcja dla rodziców prowadzona przez pana Jakuba Śpiewaka.  

(grudzień 2005)

17. Powołanie "rzeczników bezpiecznego Internetu".  

(grudzień 2005)

18.

Wydanie specjalnego numeru gazetki szkolnej Kurier 21.

 

Aneta Waśkowicz, zespół redakcyjny gazetki (grudzień 2005)

Załączniki

  1. Scenariusz (plan) Dnia Bezpiecznego Internetu.

  2.  Prezentacja multimedialna dla uczniów.

  3.   Materiały szkoleniowe do rady pedagogicznej.

  4.  Regulamin pracowni komputerowej.

  5.  Adresy stron internetowych.

  6.  Kontrakt nauczyciel – rodzic.

  7. Scenariusz warsztatów dla uczniów klas IV – VI.