Szwecja jest monarchią konstytucyjną. Obowiązuje konstytucja z 1975. Głową państwa jest dziedziczny monarcha. W odróżnieniu od konstytucji z 1809, obecnie obowiązująca konstytucja pozostawała monarsze jedynie funkcje ceremonialne i reprezentacyjne. Uczestniczy np. w uroczystościach wręczania Nagrody Nobla, które od 1901 r. odbywają się corocznie w Oslo. W przypadku kiedy król nie może wypełniać swoich obowiązków, parlament może powołać regenta. Na mocy konstytucji z 1975 monarcha utracił prawo powoływania i dymisjonowania rządu oraz uczestniczenia w jego posiedzeniach. Obecnie tylko w wyjątkowych sytuacjach przewodniczy on posiedzeniom gabinetu, który przyjmuje wtedy nazwę Rady Państwa.

Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu - Riksdagu, liczącego 349 deputowanych, o kadencji 4-letniej. Wybory do Riksdagu są powszechne, odbywają na podstawie systemu proporcjonalnego z progiem wyborczym, chroniącym parlament przed zbytnim rozdrobnieniem. Partia uczestnicząca w wyborach, aby zdobyć reprezentację parlamentarną, musi uzyskać 4% głosów w skali całego kraju lub 12% w okręgu wyborczym. Na czele Riksdagu stoi przewodniczący (talman). Parlament obraduje na dorocznych sesjach. Możliwe jest zwołanie sesji nadzwyczajnej na wniosek rządu, 115 deputowanych lub talmana. W toku procedury ustawodawczej projekty ustaw podlegają kontroli Rady Ustawodawczej - ciała o charakterze doradczym. Uchwaloną ustawę podpisuje talman, a kontrasygnuje premier i właściwy minister. Organem władzy wykonawczej jest rząd obradujący pod kierownictwem premiera. Wyboru premiera dokonuje Riksdag bezwzględną większością głosów na podstawie propozycji talmana. Jeżeli czterokrotnie propozycje przewodniczącego izby zostaną odrzucone, przeprowadza się przedterminowe wybory parlamentarne. Premier samodzielnie decyduje o składzie rządu i powołuje ministrów. Rząd odpowiada politycznie przed Riksdagiem. W przypadku utraty zaufania izby rząd ustępuje lub w ciągu tygodnia od uchwalenia wotum nieufności zarządza przedterminowe wybory parlamentarne.

W Szwecji funkcjonuje instytucja ombudsmana (od 1809). Obecnie Riksdag powołuje 4 ombudsmanów. Kontrolują oni przestrzeganie prawa przez sądy i administrację publiczną.

System partyjny Szwecji od lat trzydziestych XX w. zdominowany jest przez Szwedzką Socjaldemokratyczną Partię Robotniczą (zał.1889), rządzącą 1932-76, 1982-1991 i od 1994. Wsparcia socjaldemokratom na forum parlamentu udziela lewicowa Partia Lewicy(zał.1917), nosząca w nazwie do 1900 termin ,, komunistyczna". Przeciwwagę dla partii lewicowych stanowi w Szwecji tzw. blok partii mieszczańskich. Tworzą go: najsilniejsza w tym gronie konserwatywna Umiarkowana Partia Koalicyjna (zał.1904, do 1969 pod nazwą Partia Konserwatywna), ugrupowanie chłopskie, reprezentujące interesy rolników Partia Centrum (zał. 1910, do 1958 pod nazwą Związek Chłopski), liberalna Partia Ludowa (zał. 1902), centralna Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Społeczna (zał. 1964). Poza tym układem politycznym działa Partia Zielonych (zał. 1981), będąca kontynuatorką ruchów ekologicznych. Największe centrale związkowe: Federacja Szwedzkich Związków Zawodowych, Centralna Organizacja Pracowników Umysłowych.

Królowie:

XII 1907 - X 1950 - Gustaw V
X 1950 - IX 1973 - Gustaw VI Adolf
IX 1973 - Karol XVI Gustaw

Premierzy:

IX 1936 - X 1946 - Per Albin Hansson, SAP (Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza)
X 1946 - X 1969 - Tage Fritjof Erlander, SAP
X 1969 - X 1976 - Olof Palme, SAP
X 1976 - X 1978 - Thornbjörn Fälldin, CP (Partia Centrum)
X 1978 - IX 1979 - Olav Ullsten, FP (Partia Ludowa)
X 1979 - X 1982 - Thornbjörn Fälldin, CP
X 1982 - II 1986 - Olof Palme, SAP
III 1986 - IX 1991 - Ingvar Carlsson, SAP
IX 1991 - IX 1994 - Carl Bildt , MSP (Umiarkowana Koalicyjna)
X 1994 - III 1996 - Ingvar Carlsson, SAP
III 1996 - Göran Persson, SAP

[ Szwecja - strona główna]